ngày sanh của rắn

 

PHẠM CÔNG THIỆN

tôi lái ô tô buýt giữa thành phố new york

mỗi ngày tôi lái ô tô buýt đi trên những con đường không người, những con đường chim chết

những con đường của mỗi ngày

từ riverside drive đến broadway đến đại lộ thứ năm rồi đến washington square

công trường nghệ sĩ tóc bay hương hát

từ greenwich village tôi đi về chinatown

mười lăm xu mỗi chuyến

xa hay gần hay mau hay chậm

tôi vẫn lái cuộc đời tôi trên những con đường quen thuộc không mây

mùa lá hay mùa kèn nửa đêm

dong buồm thổi đến honolulu lặng gió

xa việt nam đà lạt và cà phê tùng cuối năm

tôi cúi đầu trong hầm cà phê figaro nữu ước

chuyến ô tô buýt của đời tôi vẫn chạy hoài

trên những con đường mỹ châu trống rỗng

chuyến xe không về harlem đói lửa

vì mỹ châu trống rỗng trên chuyến ô tô buýt chiều nay tóc bay hương khóc

tôi vẫn lái chuyến xe này đi về đêm tối

đêm tối nữu ước là đêm tối nhà xác

tôi đốt đèn cầy để nhìn xác tôi giữa nhà mồ mỹ châu lạnh lẽo mưa đen

đêm qua tôi thấy máu đổ trong hầm xe điện irt

giữa con đường 42nd hay times square

tôi thấy việt nam ngang tàng cho mặt trời vẫn mọc trên rắn lửa

trên mái ô tô buýt chiều thu


 

đăng lại từ Tiền Vệ: Ngày Sanh Của Rắn 
http://www.tienve.org/home/literature/viewLiterature.do?action=viewArtwork&artworkId=7154

Ngày Sanh Của Rắn là tập thơ duy nhất được xuất bản của Phạm Công Thiện. Trước hết, nhà Hoa Nắng in tập thơ này tại Paris [không ghi năm] với số lượng rất nhỏ để biếu. Sau đó, An Tiêm chính thức ấn hành lần đầu tiên tại Sài Gòn năm 1966, và, cuối cùng, Trần Thi in lại tại California năm 1988.

*

Ngày 10 tháng 7 năm 1988, tại Garden Grove, California, trong lời tựa của ấn bản cuối cùng, Phạm Công Thiện viết:

“[…] Tập Ngày Sanh Của Rắn đã được nhà xuất bản An Tiêm ấn hành lần đầu năm 1966 tại Sài Gòn, và tập thơ đã biến mất biệt tích ngay sau đó chừng một thời gian ngắn. Tác giả đã lãnh đạm từ chối không cho tái bản trong vòng 22 năm nay.

“Bây giờ tôi có thể tự cho phép mình được thong dong rộng lượng đối với tiền thân của mình, đang lúc hậu thân hiện vùng vẫy rung chuyển tập khí để tự tạo ra huyễn thân tương lai…

“Trong 22 năm trời (với mấy trăm ngàn triệu người đã chết im lặng trên mặt đất) mà chỉ cho xuất hiện có một tập thơ mong manh với 12 bài thơ thực ngắn, như thế thì cũng đã nói quá nhiều đối với một người đang còn sống sót trong đôi phút phù du nữa và đang học hoài học mãi sự im lặng nào đó trên cao?”

*

Hiện nay, trên internet đã có một số websites đăng lại tập thơ này, nhưng chúng tôi thấy không có bản nào hoàn toàn chính xác. Tất cả đều ghi nhầm nhan đề thành “Ngày Sinh Của Rắn”, và bản nào cũng có một số lỗi về chính tả và những chỗ ngắt câu, xuống dòng, viết hoa tuỳ tiện, có lẽ do ghi lại từ ký ức, mà không có cơ hội so với bản in chính thức. Vì thế, Tiền Vệ xin gửi đến độc giả bản chính xác nhất dưới đây, căn cứ theo ấn bản cuối cùng tại California năm 1988.

Tiền Vệ

PHẠM CÔNG THIỆN

(1941~)

Ngày Sanh Của Rắn

I

tôi đi đông chìm

trời âm u thung lũng khô

nhiều mây chim bay không nổi

tôi đi

dưới kia sụp đổ

núi cấm nổ tôi ra

cửu long ca từ tây tạng

tôi về

tôi hiện

đèn tắt trời gió tắt trăng

chim lạ

kêu tiếng người

hố thẳm ra đời

tôi bay trên biển

II

tôi nằm cho rã chiếu cạp điều

nước chảy lên vùng phố tịch liêu

tôi nhớ một lần cây quế mọc

tôi đứng gọi hương trọn buổi chiều

III

mưa chiều thứ bảy tôi về muộn

cây khế đồi cao trổ hết bông

IV

trời mưa nữu ước cây mọc

nhớ hương trời mưa ngày tháng

nhớ hương đường hoang mái vắng

nữu ước chỉ còn hương trong giấc ngủ

tim anh tràn máu

con chim đã bay về rừng đạn

anh không còn làm tu sĩ

anh chỉ còn hương trong giấc ngủ

anh chỉ còn máu để đổ vào tim hương

đổ vào tám tách cà phê đen anh uống mỗi đêm

tại greenwich village

tại làng thi sĩ

tại đường khói bay

tại hương trong giấc ngủ

tại chiều ba mươi tết ở việt nam

bây giờ anh xa hương đến mấy đại dương xanh

mấy phương trời cỏ mọc

mấy phương trời hương khóc

hương còn ca hát

hương còn phơi áo giữa phố buồn

hương còn cười

mười năm rồi cây quế vẫn mọc trên đời anh

trên mắt anh

môi anh

trên bước chân buồn phố mẹ ngày xưa

trên bước chân chiều phố lạ hôm nay

mưa làm tóc anh thơm

mùi cây quế

giữa hồ

mọc giữa hồ quế hương

tóc anh mọc dài

che chở hương

lúc mưa rơi

lúc đông lạnh

lúc chim chiều đi mất

mưa trên phố đêm

trên quán cà phê ý đại lợi

trên chiến tranh

của quê hương

của quế hương

còn anh

V

rạng đông tôi xin thề thức dậy ba giờ sáng

đợi kinh đào chảy ngược

cửa nhỏ đóng kín

những chiếc cầu tuổi dại

mười sáu năm tôi thức trong đời

mười sáu con kinh đào không bao giờ chảy ngược

đứng ngang cầu pont-neuf

nhìn sông seine tôi thấy cửu long

paris đuổi mất mây mộng hoang đường

đập vỡ cơn điên trên triền đá sương

tôi trốn giặc đời

tắm trong hồn hương

trái đu đủ

trong khu vườn xưa

con rắn nhỏ

VI

tôi chấp chới

đắng giọng

giữa tháng ngày mơ mộng

nốt ruồi của hương

hay nốt ruồi của rigvéda

tôi mửa máu đen

trên nửa đêm paris

tôi giao cấu mặt trời sinh ra mặt trăng

tôi thủ dâm thượng đế sinh ra loài người

cho quế hương nằm ở nhà thương điên của trí nhớ

mặt trời có thai!

mặt trời có thai!

sinh cho tôi một đứa con trai mù mắt

VII

tôi nuốt nọc đen giữa đường guillaume apollinaire

từ xóm saint-germain-des-prés

mọc lên giáo đường hang động

cà phê biến hồn đầu thai

hoá thành một triệu con ma đen

nhảy múa trên núi lửa đầu tôi

tôi mặc đồ xanh

và mang đồng hồ da đen

tôi chứa chấp sáu ngọn lửa điên

trong sáu diêm quẹt còn rớt lại

tôi gọi hương và tôi chết giấc

tôi chạy lên trời làm rắn thâu đêm

máu đổ mưa đen

ồ cây mồng tơi

của thời trẻ dại

tôi gọi thầm

rắn cuộn tròn

tương lai

VIII

mười năm qua gió thổi đồi tây

tôi long đong theo bóng chim gầy

một sớm em về ru giấc ngủ

bông trời bay trắng cả rừng cây

gió thổi đồi tây hay đồi đông

hiu hắt quê hương bến cỏ hồng

trong mơ em vẫn còn bên cửa

tôi đứng trên đồi mây trổ bông

gió thổi đồi thu qua đồi thông

mưa hạ ly hương nước ngược dòng

tôi đau trong tiếng gà xơ xác

một sớm bông hồng nở cửa đông

IX

rắn trườn vỡ trứng chim rừng

tôi nghe tiếng hát hoang đường nửa đêm

khuya buồn tủi nhục môi em

mưa bay nhỏ nhẹ qua thềm bơ vơ

tiếng ru chín đỏ điện thờ

hoang vu tôi đứng đợi chờ chim kêu

tay còn ôm giữ tình yêu

tôi về phố động những chiều hư vô

đời đi trên những nấm mồ

đau tim em hát cơ hồ khăn tang

phố chiều tôi bước lang thang

nuôi con sông nhỏ mơ màng biển xanh

nửa đêm khói đốt đời anh

yêu em câm lặng khô cành thu đông

lời ca ru cạn dòng sông

trọn đời chạy trốn mống vồng cầu điên

bỏ mình nước chảy đồi tiên

theo con chim dại lạc miền thiên hương

về đâu thương những con đường

lê thê phố cũ nghe buồn hè xưa

X

mùa xuân bay thành khói

tôi ca hát một mình

suốt đời không biết nói

nước chảy tràn con kinh

quá khứ bay lên trời

biến thành cánh chim non

tôi quì hôn lá mới

đau khổ trắng linh hồn

hư không đổ ra khơi

kỷ niệm trôi qua cầu

bãi chiều chưa người tới

tình nhỏ quên từ lâu

xuân bay trắng núi đồi

tôi nằm ngủ mơ chim

bỗng hét lên trong tối

ngồi thức dậy bảy đêm

trời cuối năm gác trọ

đèn tắt suốt đêm dài

con chim mười năm nhỏ

bay về đậu nơi đây

hơi thở giết thời gian

bướm nằm chết thang lầu

tiếng chim ru ngày tháng

máu chảy về sông sâu

suốt đời không biết nói

tôi ngồi thức một mình

đốt thuốc lên nhìn khói

đêm rạng điềm hư linh

XI

tôi lái ô tô buýt giữa thành phố new york

mỗi ngày tôi lái ô tô buýt đi trên những con đường không người những con đường chim chết

những con đường của mỗi ngày

từ riverside drive đến broadway đến đại lộ thứ năm rồi đến washington square

công trường nghệ sĩ tóc bay hương hát

từ greenwich village tôi đi về chinatown

mười lăm xu mỗi chuyến

xa hay gần hay mau hay chậm

tôi vẫn lái cuộc đời tôi trên những con đường quen thuộc không mây

mùa lá hay mùa kèn nửa đêm

dong buồm thổi đến honolulu lặng gió

xa việt nam đà lạt và cà phê tùng cuối năm

tôi cúi đầu trong hầm cà phê figaro nữu ước

chuyến ô tô buýt của đời tôi vẫn chạy hoài

trên những con đường mỹ châu trống rỗng

chuyến xe không về harlem đói lửa

vì mỹ châu trống rỗng trên chuyến ô tô buýt chiều nay tóc bay hương khóc

tôi vẫn lái chuyến xe này đi về đêm tối

đêm tối nữu ước là đêm tối nhà xác

tôi đốt đèn cầy để nhìn xác tôi giữa nhà mồ mỹ châu lạnh lẽo mưa đen

đêm qua tôi thấy máu đổ trong hầm xe điện irt

giữa con đường 42nd hay times square

tôi thấy việt nam ngang tàng cho mặt trời vẫn mọc trên rắn lửa

trên mái ô tô buýt chiều thu

XII

buổi chiều mưa đụng tim

mưa đụng máu

đèn đường đổ xuống nước xanh

xin hét lên rừng u minh đầu đông

tử hình trong ngục

nhốt vào trong ngục

suốt đời trong ngục

khói vóc lửa núi

nhóm nước đầu thu

xin đừng nói

lá chuối

lá me non

xanh nhà thương

ngồi trong thành phố

hoa trắng không còn

con chó đứng nhìn xe lửa mỗi ngày

chùm hoa trắng rụng một hai bông rất nhỏ

bông trắng quá nhỏ

buổi chiều ích kỷ

con đường quá dài

những cây trắc bá chùi đầu lên nghĩa địa

một người hoạ sĩ thất tình

nhân loại đều thất tình

nói đi thật nhiều

khoai tây

lang thang ngược vòng những vũ trụ

anh nói gì

tôi không nghe

xuống phố và lên phố

chạy hun hút qua hai nghĩa địa

cây trắc bá

chôn vùi con chó nhà ga

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s